امروزه با طول عمر بیشتر افراد جامعه، تلاش های زیادی برای کشف روش هایی که ردپای گذر روزگار را در چهره کمرنگ کند صورت گرفته و دانش نوین مرزهای جدیدی در این حوزه ترسیم کرده است. پیداست که آگاهی از زیر وبم شیوه های نوین جوان سازی صورت و مرزهای ایمنی هر یک، دانستن عوارض احتمالی آنها و واقعی کردن توقعمان از هریک از این روش ها، راه را برای تصمیم گیری کسانی که متقاضی جوان سازی صورت خود هستد هموارتر می کند.
با این منظور در این بحث اشاره ای به مهم ترین روش های غیر جراحی جوان سازی صورت خواهیم داشت.
ماندگاری روش های غیر جراحی در مقایسه با جراحی جوان سازی صورت
بسیاری از مردم تصور میکنند که درمانهای غیرجراحی جوان سازی موقتی هستند و جراحی دائمی است و به همین دلیل جراحی را انتخاب می کنند این تصور، از اساس اشتباه است. از طرفی روش های جراحی جوان سازی صورت دائمی نیستند و با افزایش سن، مجددا پوست صورت شل تر شده و نیاز به جوانسازی مجدد پیدا می کند و این در حالی است که جراحی جوان سازی روی یک قسمت صورت را برای یک بار می توان با حداقل عارضه انجام داد و امکان انجام دوباره آن بدون افزایش ریسک های جراحی نیست. در حالی که روش های غیرجراحی از مزیت مهم تکرارپذیر بودن برخوردارند، یعنی اگر درمانهای غیرجراحی درست انجام شوند، ممکن است حتی از درمانهای جراحی هم ماندگاری بیشتری داشته باشند. به این معنا که شاید کسی با درمانهای درست غیرجراحی حتی تا پانزده سال بعد هم نیازی به مداخله ی جراحی نداشته باشد در صورتی که یک فرد جراحی شده ممکن است پس از پنج سال مجددا نیاز به اقدام مجدد داشته باشد. البته باید دانست که هیچکدام از روشهای جراحی و غیرجراحی دائمی نیستند و همه بعد از مدتی دچار درجاتی از برگشت میشوند.
مخاطرات فیلرهای مصنوعی
انتخاب و نحوه تزریق فیلر مانند بوتاکس اهمیت فراوانی دارد. کلا سه دسته فیلر داریم: مواد مصنوعی، فیلرهای طبیعی و بافت چربی.
مواد مصنوعی
مواد مصنوعی اکثرا از ترکیبات پلیمری هستند و دستهبندی متنوعی دارند. در قدیم حتی از سیلیکون و تفلون بعنوان فیلر استفاده میشد. یکی دیگر از اینها پلی آکریل آمیدها بودند که چند دهه قبل رواج داشتند و در بلوک شرق تولید میشدند. این مواد فاقد سازگاری لازم با بافت های بدن بوده و عوارض شدید و وحشتناکی داشتند. متاسفانه این مواد مصنوعی به تصور دائمی بودن و ارزانبودن مورد استفاده قرار میگیرند و عوارض درازمدت فراوانی دارند. یکی از عوارض آنها مهاجرت است. یعنی این مواد در جای خود باقی نمانده و حرکت میکنند. این مواد چون معمولاً در حجم بالایی هم تزریق میشدند پوست را میکشیدند و در بسیاری از موارد با تغییر حالت پوست ظاهر آن را پیرتر نشان میدادند. بیمارانی مراجعه نموده اند که بدلیل تزریق نابجای این مواد ظاهرا بیست سال پیرتر شده و اصرار بر خارج نمودن این تودهها از صورتشان را داشتند چون مواد حرکت کرده و بدلیل نیروی جاذبه آویزان شده بودند. این عوارض بسختی قابل جبران هستند. کلا فیلر، اگر بد و نابجا تزریق شود، عوارضی برجای میگذارد که حتی از عوارض یک جراحی بد هم بدتر است. الان مدتها است توصیه میکنیم که از مواد دائمی یا مصنوعی استفاده نشود.
فیلرهای طبیعی یا موقتی
موادی سازگار با بافت بدن بوده و جزیی از بدن فرد میشوند. لذا هم نتیجه آنها از نظر زیبایی بهتر است و هم بسیار کمعارضه هستند. با پیشرفت تکنولوژی احتمال بروز حساسیت ناشی از نوع با کیفیت بالای این مواد به زیر یک درصد رسیده و ماندگاریشان هم بیشتر شده است. یکی از معمول ترین انواع این مواد اسید هیالورونیک است که ماده بافت همبند بدن انسان است و اکثرا از مشتقات و ترکیبات آن استفاده میشود.
تزریق چربی
فیلر چربی، بسیار بهتر از انواع مصنوعی است چون یک بافت طبیعی با سازگاری کامل بافتی است. با این وجود مشکلاتی هم دارد. در مورد چربی، باید آن را از جای دیگر بدن برداشت که نیازمند یک پروسه اضافه است و این برداشت از بخش دیگری از بدن ممکن است برای بیمار ناخوشایند باشد. دومین مسأله این که چربی برای چینهای متوسط و عمیق ماده خوبی است، اما برای چینهای ظریف کارآیی آن کمتر است. ولی مواد پرکننده طبیعی با توجه به غللظت های متفاوتی که دارند، برای انواع و اقسام چینها قابل استفاده اند. در نتیجه احتمال ناهمواری در این مواد بسیار کمتر است. کاربرد فیلرهای طبیعی بسیار ساده است، اما در گذشته که مواد حجمدهنده طبیعی به شکل فعلی در دسترس نبود استفاده از چربی بدن بیمار رایج تر بود.
اهمیت درست انجام شدن روشهای غیر جراحی
صرف نظر از اهمیت بالای انتخاب درست پزشک متخصص، بهترین نتایج در روش های مختلف جوان سازی صورت، اعم از جراحی و غیر جراحی زمانی حاصل می شود که متقاضی به چند جنبه توجه جدی داشته باشد. اول آن که در انتخاب شیوه ی درمانی، به نظر پزشک خود اعتماد کند و از اعمال نظرهای شخصی بپرهیزد.
یعنی بر نوع خاصی از روش های جوان سازی اصرار نکند و اجازه دهد پزشک او با ملاحظه ی آناتومی و ویژگی های صورتش و به منظور دست یابی به بهترین نتیجه، شیوه ای را که صلاح می داند در پیش بگیرد. در بسیاری از موارد برای اثربخشی بهتر و طولانی تر ممکن است حتی نیاز به ترکیب چند روش جوان سازی باشد. از سوی دیگر، علاوه بر مهارت پزشک، کیفیت و به روز بودن دستگاه و یا ماده استفاده شونده در روش های غیرجراحی نیز بسیار حائز اهمیت است. حتی گاهی مشاهده شده که یک تزریق ظاهرا ساده ی سم بوتولینیوم (معروف به بوتاکس) به سبب آن که کیفیت نامرغوب و کنترل نشده ای داشته، عوارض ناراحت کننده ای نظیر واکنش های حساسیتی، افتادگی پلک و دوبینی را بهمراه داشته است. نکته دیگر، عدم افراط در این روش هاست. به عنوان نمونه استفاده افراطی از بوتاکس و این که هنوز اثر بوتاکس قبلی از بین نرفته، دوباره در مقادیر زیاد تزریق شود، حالت انباشتگی و سمیت ایجاد می کند و عضله بطور کامل فلج میشود. در این حالت، فرد دچار مشکل خواهد شد.
دیگر آن که باید از استفاده از مواد مصنوعی خصوصا در مورد حجم دهنده ها( فیلرها) جدا خودداری کرد.
کاربرد حجم دهنده ها یا فیلرها
در روشهای جوانسازی از روشهای ترکیبی استفاده میشود. یعنی یک شیوه ی خاص برای همه صورت جواب نمیدهد. مثلا ما نمیتوانیم تمام صورت را بوتاکس بزنیم یا همه جا از فیلر استفاده کنیم. در قسمت بالایی صورت بسیاری از جوان سازی ها با بوتاکس قابل انجام است، ولی در قسمتهای پایین، بوتاکس کارآیی کمتری دارد و بهتر است از فیلر استفاده کرد. در پایین صورت اعصاب حساستر هستند و اگر از بوتاکس استفاده کنیم ممکن است ابراز احساسات در چهره فرد مخدوش شود.
یکی از مهم ترین موارد استفاده از فیلرها خط خنده است، یعنی خطی که بین بینی و لب وجود دارد. گرچه در این خط هم انقباض عضلات نقش دارد، اما بهترین روش برای کاهش آن، فیلر است. بر حسب عمق خط خنده مقدار و نوع فیلر مورد استفاده متفاوت است. اگر در خط خنده بیش از حد فیلر استفاده کنیم محل اتصال بینی به گوشه دهان باد کرده و حالتی غیرطبیعی ایجاد میکند. در واقع، هدف کاهش عمق این خط است نه برطرفکردن کامل آن و پزشک نباید درصدد از بین بردن این خط باشد.
مورد دیگر، حجمدادن لبها است. برای لبها هم باید به نحوی از این فیلرها استفاده کرد که لبها حالت غیرطبیعی پیدا نکنند. در واقع اگر لب آنقدر حجیم شود که مخاطب بجای اینکه به چشمها نگاه کند به لبها نگاه کند این دیگر چهره دیگر زیبا نخواهد بود. زیبایی وقتی حاصل میشود که همه اجزای صورت با هم متناسب باشند. مورد سوم هم خطوطی است در گوشه لب پایین که حالت افتادگی در گوشه لبها ایجاد میکند. این حالت بیشتر در افراد مسن وجود دارد و ما با فیلرها هم این خطوط را پر میکنیم و هم گوشه لب را به سمت بالا حرکت میدهیم. در مورد خطوط گوشه لب کار باید بسیار هنرمندانه باشد. در افراد مسن معمولا گودی در گوشههای لب ایجاد شود باعث افتادگی گوشه لبها میشود. ما هم این خطوط را پر میکنیم و هم گوشههای لب را تقویت میکنیم و هم گودی زیر گوشههای لب را پر میکنیم. این کار باعث میشود گوشه لبها بالاتر قرار بگیرند چون وقتی گوشههای لب پایین باشد چهره افسرده و مسن به نظر میرسد. این کار در افراد بالای هفتاد سال هم قابل انجام است و در صورت انجام صحیح هیچ خطری ندارد. مورد چهارم حجم دادن گودی دو طرف چانه و یکنواخت کردن لبه فک پایین است که جوانسازی نیمه پایینی صورت را تکمیل می کند. غیر از چهار مورد فوق، فیلرها یک روش ساده برای حجم دادن به صورت و زیباتر کردن حاشیه های صورت محسوب می شوند. دو مورد حجمی که تجربیات مختلف آن را تایید کرده اند، افزایش حجم گونه ها و چانه است. می توان گونه ها را برجسته تر کرد و بین لب و چانه زاویه ایجاد کرد. انجام روش های حجمی باید با دقت و احتیاط خیلی زیاد همراه باشد چرا که وارد کردن بیش از حد فیلرها ممکن است عوارض نامطلوبی مانند جابه جایی آنها را در پی داشته باشد
میزان پایداری فیلرها
عمر فیلر از بوتاکس کمی بیشتر است. برحسب نوع فیلر و محل استفاده، بین 4 تا 8 ماه امکان ماندگاری وجود دارد. اکثر افرادی که از فیلر استفاده میکنند سال بعد برای تجدید آن مراجعه میکنند. معمولا در دفعات بعدی مقدار فیلر کمتر شده و کم کم فواصل تزریق نگهدارنده هم بیشتر میشود. یعنی فرد در زمانی طولانیتر به مقدار کمتری فیلر برای حفظ حالت قبل نیاز خواهد داشت. اصولاً صورت ساختاری در حال تغییر است و به مرور زمان با کاهش کلاژن و بافت همبند پوست ضعیفتر میشود. هدف ما از تمام این کارها برگرداندن صورت به وضعیت جوانتر قبلی است. بنابراین درمانهای نگهدارنده یک اصل کلی در تمام روشهای جوانسازی است و بیمار باید باز هم برای حفظ وضعیت مراجعه کند منتها معمولاً درمان اول کاملتر بوده و درمانهای بعدی اغلب سبکتر هستند.
مردم باید بدانند که یک تزریق صحیح در حد یک جراحی صحیح اهمیت دارد و اگر اشتباهی صورت گیرد ممکن است یک عمر برای فرد مشکل ایجاد کند. بنابراین به صرف ارزانبودن، نباید کار را بدست افراد غیرمتخصص که گاهی حتی پزشک هم نیستند، سپرد.
استفاده از توکسین بوتولینیوم
به هنگام حرکات ماهیچه ای صورت، در هر بار لبخند زدن، خندیدن و اخم کردن، عضلات زیر پوست صورت منقبض و موجب چین خوردن پوست صورت، به ویژه در بالای بینی و ناحیة پیشانی میشوند. این حالت به مرور، سبب ایجاد چین و چروک های متحرک در پوست میشود. هر چه این حرکات شدیدتر باشد خطوط چهره و چین و چروکهای حاصل از آن عمیق تر خواهند بود.
بوتاکس یکی از تحولات بزرگ در علم جراحی پلاستیک صورت و البته جایگزین مناسبی هم برای کشیدن پوست و انواع جراحیهای لیفتینگ (که به منظور جوان سازی صورت انجام می گیرد) به حساب می آید. بیشتر افراد برای برطرف کردن چین و چروک های پوست قسمت بالای صورت، بوتاکس را انتخاب میکنند.
بوتاکس نام اختصاری سم قوی بوتولینیوم است که از نوعی باکتری با نام کلوستیریدیوم بوتولینیوم ترشح میشود. تزریق این ماده در عضلات، فعالیت عضلانی را فلج می کند و خطوط ناشی از انقباض عضلات بر روی چهره را از بین میبرد. در این صورت، چهره جوانتر به نظر میرسد. به طور معمول، نتایج حاصله از بوتاکس پس از دو تا سه روز شروع و نتیجة نهایی، دو هفته بعد ظاهر میشود. عضلاتی که بوتاکس به آن ها تزریق میشود، قدرت حرکتی خود را تا حدی از دست میدهند. بوتاکس دوام همیشگی ندارد و چهار ماه بعد، عضله قدرت اولیة خود را پیدا میکند و خطوط بازمیگردند. به منظور تاثیرگذاری بیشتر بوتاکس، می توان یک سال تمام، هر سه تا چهار ماه یک بار، تزریق بوتاکس را تکرار نمود. در سالهای بعد، می توان دفعات تزریق را کمتر نمود. در صورتی که تزريق آمپول، چندين مرتبه و به فواصل سه چهار ماه يكبار انجام شود، به تدريج به بيمار كمك مي كند تا به طور ارادي عادت انقباض عضله را ترك كند.
روش های دیگر جوان سازی صورت
شیوه های متنوعی از جوان سازی صورت در دست است که به فراخور نیاز فرد یک یا چند مورد از اینها اعمال می شود که یکی دیگر از این ها شفاف سازی کلی پوست صورت با استفاده از روش هایی است که در آن با استفاده از لیزر و یا سایر تکنولوژی های پیشرفته با اعمال اثر بر لایه های مختلف سطحی و عمقی پوست صورت، پوست صورت وادار به تولید سلولهای جدید و کلاژن جدید می شود و پوست ضمن شفاف تر شدن فرم خود را بهتر حفظ می کند. البته نباید توقع داشت چین و چروک با این روش محو و ناپدید شوند. در نسل جدید لیزرهای جوان سازی سعی شده تا اثرات تخریبی روی لایه های سطحی به حداقل رسیده و بیشترین میزان انرژی لیزر به طور انتخابی در لایه های عمقی اعمال شود. مزیت این نوع از لیزرها بخصوص در شرایط آب و هوایی کشور ما که آفتاب در اکثر روزهای سال وجود دارد بیشتر مشهود است.
نحوه بیحسی در روش های غیرجراحی جوانسازی صورت
تمام این روشهای غیرجراحی در کلینیک قابل انجام است. حداکثر بیحسی کرمهایی است که بیمار از یک تا دو ساعت قبل روی نواحی مورد نظر میمالد و پوست بیحس میشود. این روشها نیازی به استراحت ندارند و بیمار میتواند همان موقع فعالیت روزمرهاش را از سر بگیرد. ممکن است چند روز تورم در ناحیه مورد نظر وجود داشته باشد.
نحوه بیحسی در روش های غیرجراحی
تمام این روشهای غیرجراحی در کلینیک قابل انجام است. حداکثر بیحسی کرمهایی است که بیمار از یک تا دو ساعت قبل روی نواحی مورد نظر میمالد و پوست بیحس میشود. این روشها نیازی به استراحت ندارند و بیمار میتواند همان موقع فعالیت روزمرهاش را از سر بگیرد. ممکن است چند روز تورم در ناحیه مورد نظر وجود داشته باشد.
لزوم آگاهی مردم
در مورد روشهای جراحی، نگرانی ها کمتر است. چراکه کار به هرحال توسط جراحان انجام میگیرد و البته مخاطرات خاص خود را هم دارد. اما در روشهای غیرجراحی، متأسفانه افراد زیادی وارد شدهاند که برخی از آنها حتی پزشک نیستند. مردم باید بدانند که یک تزریق صحیح در حد یک جراحی صحیح اهمیت دارد و اگر اشتباهی صورت گیرد ممکن است یک عمر برای فرد مشکل ایجاد کند. بنابراین به صرف ارزانبودن، نباید کار را بدست افراد غیرمتخصص که گاهی حتی پزشک هم نیستند، سپرد. این کار احتیاج به هنر، دانش و تجربه کافی دارد. بنابراین مردم در انتخاب پزشک باید با دقت عمل کنند.
نکته دوم در مورد تبلیغات گمراهکننده در زمینه زیبایی و جوان سازی است. بسیاری ساده اندیشانه گمان می برند با مصرف کرم ها و موادی که در این شبکه های ماهواره ای به عنوان روش های جوان سازی معجزه گر تبلیغ می شود، می توانند نتایج مطلوبی بگیرند. در حالی که با فرض محال بی ضرر بودن آن ها، با توجه به این که پایه ی علمی ندارند، در خوش بینانه ترین حالت مصرف انها بی خاصیت بوده و تولید آنها عمدتاًَ هدفی جز سو استفاده ی تجاری ندارند. بنابراین عقل سلیم اقتضا می کند که هیچ وجه به این سبک تبلیغات اعتماد نکنید.
پیشگیری بهتر از درمان
با وجود تمام روشهای نوین جهت جوان سازی پوست صورت، پيشگيري از بروز چين و چروك های صورت بهتر از درمان آن هاست. دوری جستن از آفتاب، استفاده از ضدآفتاب، اجتناب از دود سيگار، تغذية سالم، خواب کافی، ورزش و نوشیدن آب فراوان، از بهترین راههاي حفظ شادابی پوست و پيشگيري از چين و چروكهای صورت به شمار می رود.
لطفا آدرس سایت دکتر نراقی را بنویسید