وحدت در تنوع؛ بازخوانی همزیستی اقوام ایرانی در سایه قانون، ادب و فرهنگ

  نویسنده: دکتر نادر کریمیان سردشتی

ایران اسلامی، سرزمینی است که طی هزاران سال، اقوام، زبان‌ها، آیین‌ها و فرهنگ‌های گوناگون را در بستر خود پرورانده است؛ میراثی بی‌بدیل که نه‌تنها ثروت ملی ما به شمار می‌رود، بلکه گواهی است بر ظرفیت بالای این ملت برای همزیستی مسالمت‌آمیز و وحدت در عین گوناگونی.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بر وحدت اقوام و اقشار مختلف جامعه تأکید دارد و همه شهروندان را صرف‌نظر از زبان، نژاد یا مذهب، زیر چتر واحد قانون می‌داند. بر همین مبنا، مرزبندی‌های تبعیض‌آمیز میان اقشار، چه بر پایه‌ی نژاد و زبان، چه رسوم و سنت‌ها، نه‌تنها فاقد وجاهت قانونی است، بلکه در تعارض با روح انسانی و آرمان‌های والای ملت ایران قرار دارد.

تنوع فرهنگی و زبانی موجود در کشور، موهبت و نشانه‌ای از تاریخ پرشکوه این سرزمین است. احترام به این تنوع، زمینه‌ساز تقویت انسجام ملی و هویت ایرانی-اسلامی خواهد بود. در مقام مدیر حوزه میراث فرهنگی، و از منظر علمیِ سه حوزه‌ی مردم‌شناسی، تمدن و زبان‌شناسی، همواره بر این اصل پای فشرده‌ام که هیچ فرهنگ یا آیینی بر دیگری برتری ذاتی ندارد، بلکه آنچه موجب تفاخر ملت‌ها می‌شود، میزان تعامل، عقلانیت، و احترام متقابل آنان است.

از این منظر، نه زبان محلی دلیلی بر جدایی است، نه رسم و آیینی باری بر دوش وحدت؛ بلکه هر کدام گوهری از گنجینه‌ی ایران است. اگر می‌خواهیم آینده‌ای درخشان برای کشورمان رقم بزنیم، باید میان نخبگان، رسانه‌ها، مدیران فرهنگی و عموم مردم، گفتمانی ملی در باب «وحدت در تنوع» شکل گیرد؛ گفتمانی که ریشه در تاریخ، شریعت، قانون و وجدان دارد.

بر ماست که، به‌جای مرزبندی میان خود، به معماری پلی بیندیشیم که شهروندان ایرانی را، با هر زبان و سنت، در یک هدف مشترک گرد هم آورد: توسعه، عزت و سرافرازی ایران.